Tim

logo alfred birney Een verlopen Amerikaan met een afgeragde gitaar op de rug klampt me aan op de Prinsengracht en vraagt me naar Het Paard. Ik wijs de reizende muzikant op de loze gevel en vertel hem dat ze het gebouw gaan restaureren. Het is de waarheid niet, zeg ik, want achter de gevel zal een nieuw gebouw komen.

‘Oh boy,’ jammert de Amerikaan, ‘so I could never get on the same stage like Tim Hardin did many years ago here in The Hague. Ever heard of him?’

Ik knik en hij vraagt me of ik toevallig diens optreden hier heb gezien, jaren geleden.

Nee, toevallig niet. Mijn broertje belde me destijds nog op, om me te zeggen dat de grote Tim Hardin in Het Paard zou spelen. Maar het was in een tijd dat ik uitgeluisterd was op de folksinger, of ik was gewoon chagrijnig, ik ben niet gegaan.

‘You feel sorry for that?’

Ik knik. Het scheen een zeldzaam mooi concert, hij had de lage en hoge e-snaren omlaag gedraaid naar d, mijn broertje wist nu eindelijk hoe we Tim Hardin moesten spelen.

Deze gitaristische informatie laat de Amerikaan koud. Het gaat hem hierom: dat Tim Hardin in de voetsporen van de zuiplap Hank Williams trad, aan wie hij een nummer wijdde. En dat hij nu op zijn beurt in de voetsporen van de aan drugs ten onder gegane Tim Hardin wil treden en daarom op zoek is naar plaatsen waar hij heeft gespeeld.

‘Guess I better get back to the USA,’ verzucht hij. ‘Plenty of places to die there.’

Haagsche Courant, vrijdag 19 april 2002

De val

logo alfred birney Het kabinet is nog niet gevallen of die uitgerangeerde maar nog immer machtsgeile Hans Wiegel begint al te speculeren over een nieuwe club, uiteraard niet zonder een voorzichtige flirt met Pimmetje. Geen woord over de slachtoffers van Srebrenica uit die volgevreten buik van hem, noch uit het brein van Neêrlands beroemdste nicht. De aanstaande verkiezingen zijn spannender dan dat geouwehoer over een zootje dooie, ongetwijfeld homohatende moslims, hè Pim? Enfin, het kruitvat van Srebrenica heeft nu toch het Binnenhof bereikt, zeg maar via koerier Jan Pronk. Het lispelende geweten van de natie heeft in het zicht van de haven de ultieme handgranaat naar Papa Kok geworpen, uit wraak voor de talloze malen dat de minister-president zijn gevoeligste ministertje tot de orde riep wanneer die weer eens zijn bek voorbij had gepraat, zoals over de volkerenmoord die de Serviërs aan het plegen waren. Ziezo, Jantjes ziel is op de valreep gered en Papa Kok mag de vuile afwas gaan doen. Intussen hebben de vrouwen van Srebrenica laten weten de val van het kabinet ‘niet genoeg’ te vinden. Zij willen overste Karremans zien hangen, dat laf stuk vreten dat tegen die beul van Mladic zei: ‘Don’t shoot the piano player!’ en vervolgens met hem het glas hief, blij dat-ie niet voor zijn kop werd geschoten door iemand die nog nooit een VN-er ook maar iets had aangedaan. Wat hier in Den Haag op het hoogste niveau gebeurt, is transparant vergeleken met het gekonkel binnen de legertop, dat de smoelen bedekt met modder en zich ingraaft tegen een mogelijk nieuw bombardement van vragen.

Haagsche Courant, woensdag 17 april 2002

Hoog en laag

logo alfred birney U kunt bij hoog en bij laag zweren dat het in Irak niet veilig is, maar sinds de coming out der fortuynlycken moeten we een voorbeeld stellen. Dus: rot op! Nou is er even geen directe luchtverbinding tussen Nederland en Irak, maar u kunt gerust de fiets naar Turkije nemen en vandaar een voettocht naar Irak maken. Is modern, zo’n survivaltochtje. Wij weten dat uw zoon hier is geboren, inmiddels negen is en Nederlands spreekt. Sorry, maar wij streven naar een wetgeving die illegaal baren verbiedt, nogal een gedoe, dat wel. Uw zoontje vermaakt zich aardig in ons Atrium met een tennisbal, waar zijn Nederlandse leeftijdgenoten hun neus voor zouden ophalen, dus hij steekt goed in zijn vel. Neem een voorbeeld aan hem en schikt u zich in uw lot. Saddam zal u niets doen, die heeft wel meer aan zijn kop. Voordat onze burgemeester u uit dit Atrium zal laten verwijderen, bevelen wij u aan een kijkje te nemen bij de gebouwen die enkele meters verderop in miniatuur worden tentoongesteld. Verschil hè, De Tieten van Den Haag vergeleken met De Pik van Frank Lloyd Wright? Vergeef ons onze sexhysterie, maar ja, wie rijk is verveelt zich snel. Zo verveelt ú ons met die hoofd- en spandoekjes van u. Wij willen sex! Heeft u de geruisloze liften in ons Atrium al bewonderd? Kijk ze eens heerlijk glijden tussen hoog en laag. What goes up, must come down! Wie erin gaat, moet er weer uit. Zo het leven, net een illegale hoerenkast, geil hè? Geintje, kunt u wel tegen hè? Of zat onze Hollandse humor niet in uw inburgeringscursus inbegrepen?

Haagsche Courant, maandag 15 april 2002

Gezellig land

logo alfred birney Het groepje vrouwen uit Srebrenica werd ontvangen door mensen van een organisatie waarvan ze nog nooit hadden gehoord. Een van de vrouwen had zich voorgenomen gedurende haar hele verblijf in Nederland te zwijgen. De vrouwen uit haar dorp zeiden dat de organisatie iets met de christelijke kerk te maken had. Er bestond zoiets als de dag des oordeels, wist een van hen, en voor de zwijgende vrouw moest hun bezoek aan Den Haag iets als de dag des oordeels krijgen. In het uur voor de presentatie van het NIOD-rapport over de rol van Dutchbat in Srebrenica nodigde de organisatie van het IKV de vrouwen uit in grand café Dudok, dichtbij het Binnenhof. Ze dronken koffie en aten gebak, omgeven door een leger van cameraploegen van Nederlandse televisiestations.

Iemand duwde priemde een microfoon over dat vreemde gebak heen en vroeg wat zij vonden van het rapport dat zou gaan verschijnen. Ze zouden op liefst vijfduizend bladzijden worden getrakteerd! De zwijgende vrouw bedacht: dat is tweeduizend minder dan wie wij hebben verloren. En het gekletter van bestek en het geroezemoes om haar heen verstomden bij de herinnering aan het ogenblik waarop ze haar man en zonen over de heuvel weggevoerd zag worden.

Ze kwam terug in de werkelijkheid toen ze het café verlieten voor de presentatie in het Binnenhof. Ze las die vreemde tekst nog eens op de schoudertas die een haar begeleiders al dagen bij zich droeg: BRABANT GEZELLIG LAND. Voor eens verbrak ze haar zwijgen en vroeg de man wat die tekst op zijn schoudertas nou eigenlijk betekende.

‘Wélke tekst?’ vroeg hij.

Haagsche Courant, vrijdag 12 april 2002

Sambal badjak

logo alfred birney Als ik één bezwaar zou moeten noemen tegen Het Gebaar dan is het wel dat de overheid er nogal laat mee komt. In de jaren zestig is al van iets dergelijks sprake geweest, dus je zou kunnen zeggen dat Indische mensen een jaar of veertig op dat Gebaar hebben zitten wachten. Cynische tongen in de Indische gemeenschap spreken van een opzettelijke vertragingstactiek van de staat. Men heeft extra lang gewacht en boekhoudend de Indische mensen hun graf ingekeken, onder wie de vader van een Indische vriendin van me.

Hoe díe het graf inging… Huh, met een geheim! Zijn sambal badjak was de lekkerste die ik ooit proefde, een genot, een onvergetelijke weldaad op de tong van wie sambal eet. De Indo maakte verder helemaal niks klaar in de keuken, zijn enige recept was zijn sambal badjak, dat hij weigerde prijs te geven. Op zijn sterfbed was het enige dat hij erover wilde zeggen dat hij er een scheutje whisky aan toevoegde. Maar wanneer? Voordat of nadat de olie boven kwam drijven?

Waarom moest hij zo nodig zijn sublieme recept tot in zijn graf meenemen? Voelde hij zich een tikje schuldig aan de verslaving waarmee zijn afnemers telkens weer met hun lege jampotten bij hem voor de deur stonden? Niet dat hij aan ons verdiende, hij vroeg geen geld voor de sambal badjak die hij elke zondagmiddag in een grote wadjan bereidde. Hij was dus niet zoals die Chinese tokohouder die ooit een heel dorp aan zijn eten verslaafd maakte door cocaïne eraan toe te voegen en zo de hele concurrentie om zeep hielp. Zijn doel was een ander. Blijft ook geheim.

Haagsche Courant, woensdag 10 april 2002