Als je het mij vraagt heb ik zo mijn bedenkingen tegen herdenkingen. Ik behoor dus niet tot die ‘ruim 80 procent van de Nederlanders’ voor wie de 4e mei een moment moet blijven om stil te staan bij ‘de gevolgen van de oorlog’. Wat die gevolgen zijn, dat kan helemaal niemand zeggen. Een cynicus kan beweren dat een van de gevolgen is geweest: een enorm opbloeiende economie. En dat de slachting van 6 miljoen joden, plus een zwik zigeuners en homo’s, niet bepaald tot gevolg heeft gehad dat deze groepen thans zorgeloos het leven door kunnen fietsen. Enfin, u kent de walgelijke spreekkoren in de voetbalstadions.
Klokken beieren, kransen worden gelegd, maar het werkelijke einde van ‘onze’ oorlog, in Nederlands-Indië dus, op de 15e augustus, wordt amper herdacht. Tja, die oorlog verloren we, hè? We gaan daar een beetje andermans vrijheid vieren!
De 5e mei moet ons eraan herinneren dat ‘vrijheid niet vanzelfsprekend’ is. Intussen beschouwen we onze vrijheid als meer dan vanzelfsprekend en die van anderen veeleer als een gelukje, een gunst of gewoon een vergissing.
In plaats van dat dubieuze herdenken, kan men beter het vak geschiedenis serieuzer gaan onderwijzen. Een verplicht lesuur per dag wereldgeschiedenis op de scholen levert vijf gedenkuren per week op. Vandaag is dan net zo goed de 5e mei. Zo kweek je een generatie die dagelijks alert is op alles wat zich om ons heen afspeelt. Een generatie die toegepast herdenkt, altijd en overal. Maar ja, welke regering zit om zulke onderdanen verlegen?
Haagsche Courant, maandag 15 juli 2002