Alfred Birney treedt op a.s. woensdagmiddag 27 juni in Felix Merites, Amsterdam, en neemt aansluitend deel aan de workshop Nederlandse cultuurmakers met Indonesische roots. Alle informatie is te vinden op de website van Dare2Connect: een centraal podium voor debat, kennisuitwisseling, ontmoeting, presentatie en netwerken op het gebied van het internationale cultuurbeleid en internationale cultuur- en kunstpresentaties.
*** de link naar dare2connect werkte niet meer en is weggehaald
Ik kan me niet herinneren ooit middelpunt te zijn geweest van vaderdag. Afgelopen avond riep ik voor de lol naar boven wat of mijn zoon zo in gedachten had als cadeau voor vaderdag. Hij nam het helaas serieus en vroeg me wat ik wilde hebben. Nu had ik een probleem, want ik wil nooit iets hebben. Ik heb moeite cadeaus voor mezelf verzinnen. Nou ja, ik kan het wel, maar dan wordt het allemaal nogal prijzig. Een zeewaardig jacht lijkt me wel wat. Een onbewoond eiland in de Stille Zuidzee is ook niet te versmaden. Er moet dan wel een laptop bij die op zonne-energie draait. Een wat goedkoper cadeau kan ook wel: een penthouse met uitzicht op zee. Mijn zoon kan dat (nog) niet betalen, dus ik moest naar het low budget segment. Set snaren? Mwah, mijn gitaar is net bespannen met nieuwe snaren. Ze zijn nog niet eens fatsoenlijk op spanning. Een mondharmonica leek me wel aardig. Ik riep mijn bestelling naar boven. Antwoord: je hebt al een mondharmonica. Reply: ja, maar dat is een A, ik heb een G nodig. Volgde een uiteenzetting over het type dat ik bespeel: de blues harp. Goed, begrepen. Maar waar moest hij die dan kopen? Ik zei daar of daar of daar. Waarop ik moest gaan uitleggen hoe hij daar of daar of daar kon komen. Mijn zoon is wat dromerig. Hij moet naar de stad maar komt dan bij de zee uit. Zoiets. Ten leste heb ik hem maar naar Google Maps verwezen. Altijd maar Google, zei hij verveeld. Dat wordt dus een blues in G. Got it?
Toen ik de afgelopen middag mijn bed uit kwam en na een douche het balkon opging, voelde de buitenlucht tropisch aan. De lucht was onheilspellend. Ik berekende dat ik de hoosbui voor zou blijven als ik niet bleef dralen. Ik stapte op mijn fiets. Toen ik halverwege mijn dagelijkse rit regendruppels op mijn linnen colbertje zag vallen, schakelde ik een hogere versnelling in. Ik fietste als een idioot om de bui voor te kunnen blijven. Het wordt dus weer eens tijd om de racefiets te gaan pakken en die zware stadsfiets te laten staan. Rond een uur of zes besloot ik om eten te gaan halen, ik had geen zin in koken. Het begon al te regenen toen ik vertrok en ik dacht dat ik ook nu weer de regen voor zou blijven, maar nee: eenmaal in de toko bracht het noodweer los. Het had iets van een tropische regenbui in een milde vorm, maar voor Nederlandse begrippen spectaculair. Ik bleef schuilen en raakte in gesprek met de Indonesische tokohouder over het milieu. Hij vertelde me iets dat ongetwijfeld al veel mensen weten maar mij nog onbekend was: dat de kap van het regenwoud in Borneo onze groene stroom dient. Men laat er bomen kappen om plantages van klapperbomen aan te kunnen leggen. De palmolie wordt door ons gebruikt voor de productie van groene stroom. Zo krijgt het begrip groen een wel heel bedenkelijk karakter. Ik was nooit verder gekomen dan het idee van plaatselijke machthebbers, die hun onderdanen dwingen bossen te kappen voor de productie van hout en dat alleen. Het ligt dus ingewikkelder, veel ingewikkelder. Meer weten? Click maar op de banner.
Het werd eens tijd dat we het te horen kregen: volgens een vers rapport van de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) overlijden jaarlijks 21.000 Nederlanders in eigen land als gevolg van het slechte milieu. Er sterven meer mensen aan luchtverontreiniging hier dan in onze buurlanden, dus ook meer dan in Duitsland met dat afschuwelijke Ruhrgebied. Er wordt nogal wat nadruk gelegd op het schadelijke fijnstof, alsof de autolobby erop aangedrongen heeft. Veertien procent van alle sterfgevallen in ons land staat in relatie tot het slechte milieu. Als direct gevolg van de luchtvervuiling sterven in Nederland jaarlijks 3600 mensen. Dat zijn er zo’n tien per dag. Het slechte milieu zorgt voor onder meer hart- en vaatziekten, kanker en aandoeningen aan de luchtwegen. En wij maar hysterisch doen over rookvrije zones, werkplekken en cafés. Uiteraard reageren organisaties als Milieudefensie en Stichting Natuur en Milieu geschokt op de jongste cijfers. Hun woordvoerders stappen in hun auto’s om naar weer een volgende vergadering te rijden, waar men leutert over verplichte roetfilters op vervuilende auto’s, alsof er auto’s bestaan die niet vervuilen. Persoonlijk vind ik nieuwe auto’s viezer ruiken dan oude. Als fietser hang ik nogal eens achter die uitlaatpijpen. Oude auto’s ruiken gewoon naar uitlaatgassen. Bij nieuwe auto’s is het alsof ze niet alleen benzine maar ook plastic verbranden. Intussen is in Arnhem een proef gestart naar de hoeveelheid schadelijke stoffen die verkeersdeelnemers inademen. Men laat mensen op de fiets naar het werk gaan en meet dan de gesteldheid van de luchtwegen. Er wordt beweerd dat nog niet eerder zo uitgebreid is onderzocht welke verkeersdeelnemers het meeste last hebben van luchtverontreiniging. Dat is een leugen. Er zijn allang uitgebreide metingen verricht, al heel lang. Uit welingelichte bronnen weet ik dat de rapporten klaar liggen op de ministeries. Belangrijkste conclusie: fietsen is ongezonder dan autorijden. Ik word gewoon langzaam vermoord. Maar er zal geen enkele maatregel volgen op welk rapport dan ook. Daarvoor zijn de mensen gewoon te dom.
Mijn bevriende collega Frans Lopulalan belde voor een social talk. Hij vroeg me of ik nog op tijd was geweest met de deadline die Archipel Magazine nogal laat had gesteld. Nee, ik had geen tijd meer gehad om een nieuw stuk te schrijven maar kon gelukkigerwijs nog met een voorpublicatie komen uit mijn nieuwste boek Rivier de Lossie, dat in het najaar verschijnt. Frans Lopulalan zelf blijkt een column te hebben gewijd aan de beroemdste gorilla van deze nog jonge eeuw: Bokito. Hij brengt het gedrag van de vrouw in verband met koloniale neerbuigendheid. Ik moest lachen toen hij me dat vertelde. Als je lang bezig bent met fenomenen als macht, seksisme, racisme en kolonialisme, dan zie je in elk geval snel de link tussen (neo-)kolonialisme en de vrouw die zo geobsedeerd was door Bokito. Sla je de wereldliteratuur met de leestechnieken van Edward Said (1935 – 2003) op kolonialisme na (zie bijvoorbeeld: Culture and imperialism, 1993), dan slaat de schrik je om het hart. Blijf je in Edward Said’s voetspoor volgen, dan kun je gemakkelijk teleurgesteld raken over het volslagen gebrek aan zelfinzicht en zelfkritiek bij degenen die de zogenaamde ‘juiste’ boeken canoniseren voor ons nageslacht. De hoofdredacteur van Archipel Magazine krijgt onderhand wel grijze haren van de giftige columns van Frans Lopulalan, maar blijft ze toch plaatsen. Ik vroeg mijn collega hoe het intussen met zijn weblog is, waar hij al ruim een jaar terug aan begonnen is. Wanneer kom je eens met wat nieuws joh? ‘Morgen,’ zei hij.