Alfred Birney
Rivier de Brantas
Novelle
Haarlem, Knipscheer Publishers, 2011
Hardcover, ingenaaid, met flappen, 106 blz
Cover Sabrina Luthjens
Bestellen: AKO Boekkado Boek.net Boek-plus Bol.com CosMox ECI Noord Nederlandse Boekhandel Paagman Selexyz Van Stockum Venstra en bij de reguliere boekhandel.
ISBN 978-90-6265-669-1
Prijs: €16,50

Rivier de Brantas is het verhaal rond een gitarist, die bij het graf van zijn grootmoeder op Java een vloek wil bezweren die op zijn familie zou rusten. In het boek, vol tempowisselingen en vertellingen, passeert de Nederlandse koloniale geschiedenis spelenderwijs de revue. Iedereen die de reizende gitarist ontmoet lijkt van die ingrijpende geschiedenis doordrongen, in tegenstelling tot veel mensen in Nederland. Herinneringen lijken plaatsbepaald, en de gitarist, met zijn familiewortels op Java en in Nederland, moet lang met zijn vragen wachten voordat hij uiteindelijk een antwoord krijgt van toevallige passanten.

Ik heb een zwak voor preludes, voor dat wat begint, wat worstelt met de aanvang of eenvoudig zonder enige worsteling begint, de prelude als lente die iets groots aankondigt of waarop direct, zonder tussenliggende zomer, het verval van de herfst volgt, de prelude als instrumentaal voorspel zonder vastliggende vorm of als een improvisatie die voor het hoofdwerk wordt gespeeld, dan wel als opwarmer voor de muzikant of als mogelijkheid je virtuositeit te tonen, de prelude desnoods als aanloop waarmee je je instrument stemt, als inleiding van een suite of als een stuk dat aan een fuga voorafgaat en hiermee een contrast vormt, en anders gewoon als officieel muziekstuk, als zelfstandige compositie, in het extreemste geval als opperste vorm van verveling – het maakt me allemaal niet uit: de prelude is mijn favoriete muziekvorm. De prelude laat iets open. Altijd. Maar daar, in dat hotel, met die onaflatende karavaan van herriemakers langs mijn balkon, in het smorende Jakarta onder een deken van smog waar geen satellietcamera doorheen kon gluren, hoorde die gitaarmuziek niet thuis.

De pers:

De vele lagen in het boek maken het een feest om te recenseren: hoe vaker je het leest, hoe meer je ziet. Indisch 3.0

Iedere regel, elk woord staat op de juiste plek. Minder is meer. Er ontstaat een rust die de lezer de tijd en de ruimte gunt ergens over na te denken. Literatuurplein

De schrijver heeft de kunst van het weglaten te ver doorgevoerd. – Vrij Nederland

Na het lezen stroomt het verhaal nog door. Als in een rivier waarbij de stroom nooit eindigt en het water altijd een weg zal vinden. De Aziatische Tijger

Leve de uitgever, die dit kleine boekje met liefde en aandacht heeft laten vormgeven. Nederlands Dagblad

Kalm en prachtig beschreven passeert de koloniale geschiedenis van Indonesië, geschiedenis gezien door het oog van de verteller, vrijend met de dichtkunst, elk woord op de juiste plek en geen woord teveel. Antilliaans Dagblad blad 1 (PDF 158 KB) blad 2 (PDF 249 KB)

Pover verslag van een bezoek aan grootmoeders graf. – Literair Nederland.

Een boeiende, interessante en goed geschreven novelle. Biblion.

Met vijftig korte hoofdstukken componeert Birney een kloppende puzzel. Reizen van plaats naar plaats en bewegen in de tijd gaan naadloos hand in hand. Als ‘Tweede generatie’ is het uiteindelijk geen sinecure van foto’s, enkele door de oudere generatie vertelde herinneringen, een enkele levensechte herinnering en de eigen fantasie een totaalverhaal tot stand te brengen dat levensecht overkomt. Hierin slagen getuigt van vakmanschap. Jill Stolk in Den Haag Centraal.

Het is ongelooflijk hoeveel verschillende aspecten van het koloniale verleden Birney oproept. Zijn novelle van nog geen honderd bladzijden zou evengoed een roman fleuve kunnen zijn van vele delen. Aan het toch al schitterende kralensnoer van de Nederlands-Indische literatuur heeft Birney drie parels toegevoegd.. Kester Freriks in East Magazine

Interview nav voltooiing rivieren-trilogie – AD (PDF 6,5 MB)