De vernissage van de foto-expositie van Fabio-Romano del Castelletto in de Maldoror Galerie, Den Haag was gezellig rommelig. Het viel me niet mee mijn tekst aan te brengen op de scrolls. Mensen darren om je heen, spreken je aan, je legt je pen neer en verliest dan soms je concentratie.
Fabio-Romano del Castelletto had een speciale stift voor me klaargelegd waarmee ik mijn tekst – Sura & Baya – geïnspireerd op zijn fotoseries, op het fotopapier moest schrijven. Ik gebruikte een speciale handschoen om het glanzende papier niet te bevlekken.
De vernissage kon worden gevolgd via livestream.com. Kijkers vroegen me per chat wat ik schreef. Zo kwam ik ertoe het eerste deel van mijn tekst voor te lezen. Ik was er niet op voorbereid, dus vlekkeloos ging dat niet, maar voor een indruk van de tekst volstaat het hopelijk.
De beeldend kunstenaar Marian Zult maakte opnamen en toen ik eenmaal thuis was, stond er al een impressie op YouTube. Op het filmpje is ook de Chinese kalligrafist te zien, die een andere fotoserie van teksten en stempels voorzag. Verder de fotograaf die met de galeriehouder de scrolls ophangt. De Turkse schrijver Murat Tuncel, verantwoordelijk voor een derde scroll, was afwezig.
De tentoonstelling loopt tot eind november en is te bezoeken op alle zaterdagen van 13:30 – 17:30 uur. Voor een bezoek op een andere dag en een ander tijdstip, mail: maldoror.com@gmail.com
Maldoror Galerie, Wagenstraat 104B, Chinatown, Den Haag.
Op vrijdagavond, 4 november a.s. om 19:00 uur vindt de opening plaats van de foto-expositie van Fabio-Romano del Castelletto in de Maldoror Galerie, Den Haag. Er hangen vier hedendaagse fotowerken, in de traditie van de oude Chinese schilderkunst op papieren rollen (scrolls). Deze zijn vermengd met teksten van de de Turkse schrijver Murat Tuncel, de Chinese kalligrafist Wu Park en de Indische schrijver Alfred Birney. 
EAST is de voortzetting van Archipel Magazine. De (postkoloniale) Indische cultuur heeft het loodje moeten leggen en daar ben ik niet bijzonder blij mee. Ik mocht immers elk kwartaal een postkoloniaal verhaal schrijven en ik was helemaal vrij in de keuze van mijn thema’s. Het enige Indische tijdschrift dat er nu nog toe doet is Moesson, ’s wereld grootste Indische magazine overigens, dat in 37 landen wordt gelezen. Onlangs mocht ik er een verhaal in publiceren en het kan zijn dat dat nog wel een paar keer gaat gebeuren.
China is hot. Tibet is cold, ook wanneer er toeristen worden toegelaten. De grote Chinese leider Mao liet ruim een halve eeuw terug twee wegen aanleggen naar de woeste hoogten van een van de geheimzinnigste gebieden ter wereld. Voor elke kilometer viel een arbeider dood neer, maar een kniesoor die daar op lette. Wat hadden de Chinezen eigenlijk te zoeken in dat hoge, bijkans onherbergzame Tibet met zijn gevreesde hoogteziekte, die alleen Tibetanen kunnen weerstaan?
Met ingang van 1 januari 2009 worden benzodiazepines ofwel slaap- en kalmeringsmiddelen niet meer vergoed uit het basisziekenfondspakket. Ik weet niet aan welk ongevoelig brein deze maatregel ontsproten is, maar een zenuwenlijder zal het wel niet geweest zijn. Er wordt voortaan onderscheid gemaakt tussen mensen die “gewoon gestresst” zijn en mensen die lijden aan epilepsie, angststoornissen en overige psychiatrische aandoeningen. Nou lijkt mij niet dat zware gevallen verlegen zitten om een valiumpje of slaappilletje. Deze lichte pilletjes zijn nu juist bestemd voor mensen die voor kortere of langere tijd in de stress zitten maar verder redelijk tot goed functioneren. Dus dat meisje bij mij aan de overkant dat bijna elke nacht wakker wordt, een uurtje door haar kamer gaat ijsberen, wat televisie kijkt en dan weer teruggaat naar bed. Zo iemand kan denk ik wel een slaappil gebruiken, daar gaat ze echt niet dood van.
China is hot. En dus kan Confucius de boekenkist uit en in de etalage worden gezet. Maar China is niet meer als voorheen. Complete steden verdwijnen onder wolkenkrabbers en het colbert heeft het Chinese jasje verdrongen. Tijd natuurlijk voor een gloednieuwe biografie over Confucius. Is dat mogelijk met fors uitgedund bronnenmateriaal? Annping Chin mikt zonder blikken of blozen tien werken uit de Dertien Klassieken de waterput in voor ze zich van haar taak kwijt. Ze wenst zich vrijwel uitsluitend te baseren op de Gesprekken van Confucius en de Commentaren van Zuo. “Als dat betekende dat mijn verhaal grote leemten zou vertonen, had ik dat maar te accepteren,” schrijft ze ter verantwoording. Waarmee ze die acceptatie uiteraard ook van de lezer vraagt. Ze neemt de Gesprekken, een soort bloemlezing van verschillende auteurs, omdat Confucius dan niet kan worden vastgepind op “een rol als promotor van zijn leer”. De Commentaren van Zuo zijn ooit door de overheid samengesteld en kunnen dus dienen voor alles wat van politiek belang was tijdens het leven van Confucius. Het beroemde Boek der Veranderingen, de I Tjing, waarin de Commentaren aan Confucius en zijn leerlingen worden toegeschreven, krijgt niet eens een vermelding! Nou, dan moet je wel met iets wereldschokkends komen. Het wordt al snel duidelijk dat Annping Chin, geboren in Taiwan en wonend en docerend in Amerika, weinig op heeft met de allereerste geschiedschrijver van China, genaamd Sima Qian. Die man schreef immers meer dan honderd biografieën over allerlei figuren en gebruikte zijn fantasie zodra zich leemten vertoonden, zoals in het leven van Confucius. Annping Chin stelt daartegenover een gortdroog verslag van een Chinese wijze die aldoor moeite moet doen om een aanstelling te krijgen bij hertogen, vorsten, kanseliers, koningen en omhooggevallen kooplieden die een ambtelijke functie zijn gaan bekleden. Haar boek heeft als subtitel: Een leven tussen filosofie en politiek. De biografe zet haar held eerst hoofdstukken lang neer als een raadsheer voor allerlei politici en machthebbers die elkaar voortdurend bevechten. Wanneer Confucius in een mistige periode van zijn leven veertien jaar een zwervend bestaan leidt, tovert de schrijfster verscheidene geschiedschrijvers uit de hoge hoed, zolang ze maar geen Sima Qian heten. Alleen feiten die haar demythologisering van Confucius ondersteunen, glippen door haar wetenschappelijk filter. Die zijn zo oninteressant dat Confucius zelfs de liefhebber begint te vervelen. Waarom moet de filosoof zo nodig van zijn voetstuk? Wat was zijn werkelijke betekenis voor China? De schrijfster zwijgt, het gaat over háár relatie met Confucius, ze sluit de lezer buiten. Je bent blij wanneer ze aan het einde van haar boek Mencius aanhaalt, de grote navolger van Confucius. Mencius schreef namelijk erg goed. Dat moet Annping Chin nu ook maar eens gaan leren. Dit is immers al haar vijfde boekpublicatie.
Vandaag begint het Chinese jaar van de Os. Chinezen hebben maanjaren. Elk nieuwe jaar begint op de tweede nieuwe maan na de zonnewende van 21 december. Dat is ergens tussen 21 januari en 20 februari. Het nieuwjaarsfeest wordt door één miljard mensen over de hele wereld gevierd, vooral in Azië met China voorop, gevolgd door landen als Mongolië, Korea en Vietnam. De feesten kunnen meerdere dagen duren. Waar Chinezen in grotere concentraties zijn, wordt Nieuwjaar gevierd, zoals afgelopen zaterdag in het Haagse Chinatown. Amsterdam volgt een week later.
Alsof de duivel ermee speelt: ik zit nog niet te zaniken over mijn gegoochel met de I Ching of ik krijg een telefoontje met de vraag of ik de biografie van Confucius wil bespreken voor de krant. Een levensverhaal van mijn lievelingsfilosoof? Bestaat dat dan? Jazeker, een docente aan Yale University, ik neem aan een immigrantendochter, heeft als eerste zich aan deze vijwel onmogelijke opgave gewaagd. Ik ben benieuwd. Een blik in het register leert me al dat de I Ching, ofwel Het boek der Veranderingen, niet wordt genoemd. Kan dat, een levensloop van Confucius zonder de I Ching? Waarom worden die andere boeken – het Boek der Oden, het Boek der Oorkonden, het Boek der Riten - wél genoemd? Vertaalde werken krijgen meestal goede recensies. Dat komt daardat veel recensenten gewoon hun buitenlandse collega’s napraten. Men zegt weleens dat vertaalde werken de storm der kritiek in eigen land al hebben overleefd, dus waarom nog naselecteren? Enfin, ik heb wat te lezen in deze periode, die men “vakantie” noemt. Ik ontvang inderdaad veel meldingen van afwezigheid in mijn mailbox. Maar… ik dacht dat het crisis was. Dat… mensen niet happig waren op vakantiereisjes naar Thailand, Bali, China…