De televisie en de dood

hat logo meneer b Mijn naam is Meneer B. en een rusteloosheid dreef me vanavond mijn huis uit, de fluwelen verregende straten door. De nieuwe straatlantaarns geven een fel wit licht waarbij de mens zich veiliger moet voelen, maar de televisie houdt ze nog altijd binnen in dit saaie land. Mijn gitaarkoffer voelde loodzwaar aan, het is decennia geleden dat ik regelmatig met een gitaar over straat ging, ik zal het wel ontwend zijn. Uit luiheid had ik mijn gitaar afgelopen kerst thuis gelaten toen ik bij een vriend ging dineren. Ik vertelde hem wél dat ik een nieuwe gitaar had, met een rinkelende klank, en ik beloofde hem het instrument te komen tonen. Dat was vanavond. Het was zo stil in mijn huis, maar in zijn huis was het nog stiller. Mijn vriend opende de voordeur op een manier die ik niet van hem kende. Ik bleef met mijn gitaarkoffer tussen mijn voeten staan terwijl hij het doodsbericht bracht van een goede vriendin, een vrouw die ik heb gekend. Ik wist dat ze ziek was. Tachtig is een mooie leeftijd. Hoe ouder je wordt, hoe minder doodsberichten je shockeren. En hoe meer je praat over lichamelijke ongemakken, die je vergezellen naar de dood. Dingen die je als adolescent helemaal niet horen wilt. Gelukkig wist ik mijn vriend op te beuren met mijn gitaar. Zijn vrouw zette zelfs de televisie uit. Ik haat de televisie. De televisie houdt de mensen thuis. De televisie lijkt de werkelijkheid te tonen, maar het biedt pulpfictie van het allerlaagste niveau. Maar ik dwaal af.

Trio las sombras

Kijk eens hoe ze opkwamen in de jaren vijftig. Gesoigneerd, er gaat nog net geen gordijn open. De zanger en sologitarist kruisen elkaar voor het lied wordt ingezet. Terwijl de zanger zich met een toen nog straffeloze macho mime tot een denkbeeldige schone dame wendt, tovert de sologitarist de brutaalste riedels uit zijn gitaar. Het is vooral hij die mijn aandacht trekt. Hij speelt zo gemakkelijk dat ik er bijna om moet lachen. Als deze muziek door de radio klonk, dan kreeg mijn vader heimwee naar een land waar hij nooit geweest was: Mexico. Hoe hij zich daar het leven voorstelde, weet ik niet. De zon scheen altijd, dat was genoeg voor hem. Ik zag dit trio nooit op de Nederlandse televisie, ik weet zelfs niet of ik ze ooit wel op de radio hoorde, zoals mijn romanheld in Het verloren lied. Het moet haast wel. Ik begroet de heren met een glimlach van herkenning. Zijn ze dood nu? Of heel erg oud? Negen gedaantenverwisselingen onderging het trio in zijn roemruchte bestaan.

Waarom The Tielman Brothers nooit wereldfaam verkregen

Met de dood van Andy Tielman twee dagen geleden is voorgoed een eind gekomen aan het bestaan van The Tielman Brothers, al leeft Reggie nog en zal die roemruchte band uit de jaren zestig nog wel lang voortleven in de herinnering van liefhebbers van Indorock en mensen met een ongeneeslijke jaren zestig-nostalgie. Waarom The Tielman Brothers nooit wereldfaam verkregen, dat beschreef ik eens in een journalistiek verhaal voor Annemarie Cottaars Indisch leven in Nederland. Ik baseerde me hierbij op het boek Rockin’ Ramona (1989) van Lutgard Mutsaers (1953).

Hierboven een opname uit 1960, waarop onder meer te zien is dat Andy Tielman zijn gitaar achter zijn rug bespeelt, een act die veel later navolging kreeg van Jimi Hendrix, Stevie Ray Vaughan etcetera…

Come-back van Glenn Pennock

Afgelopen vrijdag vierde Glenn Pennock zijn comeback als schrijver. Ik dacht dat hij nooit meer op het schrijverspodium terug zou keren, maar nu staat hij er toch weer, weliswaar met gitaar, maar dat is welhaast usance onder Indo-schrijvers. Het was een erg gezellige avond, en vooral bijzonder. Want er zijn maar weinig schrijvers die na 23 jaar afwezigheid hun literaire snoet weer laten zien.

glenn pennock presentatie

Glenn Pennock (1953) is de schrijver van wie ik een fragment koos om mijn beruchte bloemlezing Oost-Indische inkt (1998) mee af te sluiten. Ik heb nooit uitgelegd waarom ik een fragment van hem koos, dat doe ik nu:

De bloemlezing opent met een wonderlijk stuk proza uit de Itinerario (1595-96) van Jan Huygen van Linschoten (+/- 1562 – 1611), waarin wordt verhaald van een vis die zich onder een zeilschip heeft vastgeklemd en met zijn enorme staart 14 dagen lang met tegendraadse zwembewegingen het schip in achterwaartse richting dwingt. Het leek me aardig om mijn bloemlezing te eindigen met een modern vissenverhaal. Ik vond dat in Glenn Pennock’s roman Het vuur van de draak (1988). Daarin wordt een sprekende vis opgevoerd, met een geheel eigen grammatica – knap proza.

Oost-Indische inkt werd bij de verschijning op het Achtuurjournaal aangekondigd als een belangrijk overzicht van de Nederlands-Indische literatuur, beginnend bij Jan Huygen van Linschoten en eindigend bij Glenn Pennock. Nou was Glenn Pennock toevallig onvindbaar, wat onhandig was in verband met het regelen van auteursrechten. Maar een vriend van hem wist waar hij uithing en stuurde hem een kaartje met de mededeling dat zijn naam op het Journaal was genoemd in verband met het verschijnen van etc etc.

Vele jaren later ontmoette ik Glenn Pennock weer en hij vroeg me of ik destijds zijn bedankbrief nog had ontvangen uit Amerika, waar hij tien jaar lang in het gitaristencircuit bleek te hebben meegedraaid. Dat was niet het geval, want uitgevers kunnen nogal slordig omgaan met de post, wat niet verwonderlijk is met al die troep van amateur-schrijvers die ze dagelijks op de stoep geplempt krijgen. Glenn en ik werden vrienden en nu en dan trad hij op als gitarist bij een boekpresentatie of lezing van me.

glenn pennock en alfred birney podium tong tong fair

Ik herinner me nog de boekpresentatie van Glenn Pennock’s roman Het vuur van de draak in 1988. Hij leidde toen een pencak silat-school en luisterde zijn feestje op met een pencak silatdemonstratie ergens in Amsterdam. Nu dan, 23 jaar later, vrolijkte hij zijn boekpresentatie in het Mondiaal Cultureel Centrum in Haarlem op met een gitaarshow van hemzelf en een stel vrienden.

Glenn Pennock’s derde boek is getiteld Als gitaren schreeuwen. Vandaar. Het boek is net zo vormgegeven als mijn rivierentrilogie en andere nieuwe uitgaven van Uitgeverij In de Knipscheer. Die mooie, kleine gebonden boeken, met zilveren belettering op de hardcover rug en een omslag met flappen, lijkt onderhand het fraaie handelsmerk van die uitgeverij te worden. Het boek verschijnt morgen, op maandag 10 oktober. Je kunt kiezen: rennen of clicken naar een boekwinkel.

Verhuisd

We zijn weer teruggegaan van alfredbirney.nl naar alfredbirney.com en het is heel goed mogelijk dat u van de oude site hierheen bent gestuurd (redirect). Gebruik het zoekvak om te vinden wat u wilt, of ga naar Archief en gebruik Ctrl+F. Het kan zijn dat nog niet alles naar behoren werkt. Dat komt dan nog wel :-)

alfred birney op gitaar

Ik meen me te herinneren dat ik op deze foto een luitstuk speel uit de Renaissance, de G-snaar van mijn gitaar een halve toon teruggedraaid naar Fis. En me revenant heet het nummer; er zijn vele versies van in omloop. Ik buig me hier over een eigen transcriptie voor gitaar. Gitaarmuziek speelt een belangrijke rol in mijn rivierentrilogie; Rivier de Lossie, Rivier de IJssel en Rivier de Brantas.

De datum op de foto klopt niet. Het toestel, inderhaast gekocht in Solo, Java, is er blijven hangen.

Alfred Birney op de Tong Tong Fair 2011

alfred birney tong tong fair

De jaarlijkse Tong Tong Fair, voorheen Pasar Malam Besar, is in volle gang en Alfred Birney geeft er acte de présence. Hij is er zo’n beetje dagelijks te vinden. Programmawijzigingen voorbehouden!


tong tong fair

Woensdag 25 mei
15:30 Bibit-Theater: Alfred Birney interviewt Griselda Molemans naar aanleiding van haar thriller Oog van de naald.
20:00: Van Stockum stand: signeren.

Foto’s van het gesprek:

griselda molemans alfred birney

griselda molemans alfred birney

Impressies festival & gesprek Alfred Birney met Griselda Molemans:

Alfred Birney chat even met Nellie van Indisch4ever, die waarschijnlijk de filmcamera hanteerde voor de clip hierboven.

nellie indisch4ever & alfred birney

Zondag 29 mei
15:30 Bibit-Theater: Programma rond Alfred Birney’s novelle Rivier de Brantas, met medewerking van Glenn Pennock (gitaar) en Griselda Molemans (interviewer).
16:30: signeren Tong Tong stand.

Foto van het gesprek:

griselda molemans alfred birney

Glenn Pennock speelt een speciaal voor Alfred Birney’s boek geschreven compositie, getiteld Brantas. Griselda Molemans zit rechts op de tweede foto. Een studio-opname van de compositie volgt later. Filmopnames zijn gemaakt maar nog niet beschikbaar.

glenn pennock alfred birney

glenn pennock alfred birney griselda molemans

Maandag 30 mei
20:00 – 21:00 Signeren in Van Stockum stand.

signeren van stockum alfred birney

Dinsdag 31 mei
20:00 – 21:00 signeren in Van Stockum stand.

signeren tong tong fair alfred birney

Woensdag 1 juni
20:00 – 21:00 Signeren in Van Stockum stand.

Donderdag 2 juni
17:00 Signeren in Tong Tong stand.

Vrijdag 3 juni
17:00 Signeren in Tong Tong stand.

tong-tong fair 2011

Zaterdag 4 juni
16:00 Bibit-Theater:
100 jaar Tjalie Robinson: Mahieu/Robinson voor de toekomst. Sylvia Dornseiffer in gesprek met Alfred Birney, Marjolein van Asdonck (hoofdredacteur Moesson) en Edy Seriese (publicist).
Na afloop signeert Alfred Birney boeken in de Tong Tong stand.

Zondag 5 juni
20:00 Signeren in Van Stockum stand.

Info over de jaarlijkse Tong Tong Fair, voorheen Pasar Malam Besar, hier.

Volledig signeerschema boekhandel Van Stockum met alle auteurs: hier.

Kaart:


Grotere kaart weergeven

Het Woord in Ruigoord: Gordel van Smaragd in Kikkerland

Het Woord in Ruigoord is een maandelijks programma van Hans Plomp (presentatie) en Gerben Hellinga en wordt gehouden in de kerk van de roemruchte kunstenaarsenclave Ruigoord. Op zondag 8 mei is het woord aan Indo/Indische schrijvers, met onder meer Alfred Birney, die voorleest uit zijn boek Rivier de Brantas, en Glenn Pennock die gitaar speelt en iets vertelt over zijn aanstaande roman, die in het najaar wordt verwacht.

alfred birney glenn pennock

Gordel van Smaragd in Kikkerland

PROGRAMMA:

Met medewerking van:
Merapi Obermayer
Peter Andriesse
Alfred Birney n.a.v. zijn zojuist verschenen Rivier de Brantas
Glenn Pennock (gitaar) over zijn in het najaar te verschijnen Als gitaren schreeuwen
Ruth Bouman (gamelan)
MC ALFREDEX (van de roemruchte REBEllenklup)

Locatie Kerk Ruigoord
Datum: zondag 8 mei 2011
Tijd +/- 16.00 – 18:00
Daarna: eten € 8,00 – waarschijnlijk gado-gado, en anders iets met suikerbieten of zo :-)
Tot slot: rondhangen, signeren, chill out etc.
Toegang: GRATIS
Locatie: hier

Rivier de Brantas


rivier de brantas alfred birney

Alfred Birney
Rivier de Brantas

Novelle
Nieuw! Vers van de pers!
Ingenaaid gebonden, met flappen, 106 blz.
ISBN 978-90-6265-669-1 € 16,50
Bestellen:
AKO
Boekkado
Boek.net
Boek-plus
Bol.com
CosMox
ECI
Noord Nederlandse Boekhandel
Paagman
Selexyz
Van Stockum
Venstra
Wannabooks


Rivier de Brantas is het verhaal rond een gitarist, die bij het graf van zijn grootmoeder op Java een vloek wil bezweren die op zijn familie zou rusten. In het boek, vol tempowisselingen en vertellingen, passeert de Nederlandse koloniale geschiedenis spelenderwijs de revue. Iedereen die de reizende gitarist ontmoet lijkt van die ingrijpende geschiedenis doordrongen, in tegenstelling tot veel mensen in Nederland. Herinneringen lijken plaatsbepaald, en de gitarist, met zijn familiewortels op Java en in Nederland, moet lang met zijn vragen wachten voordat hij uiteindelijk een antwoord krijgt van toevallige passanten.

Ik heb een zwak voor preludes, voor dat wat begint, wat worstelt met de aanvang of eenvoudig zonder enige worsteling begint, de prelude als lente die iets groots aankondigt of waarop direct, zonder tussenliggende zomer, het verval van de herfst volgt, de prelude als instrumentaal voorspel zonder vastliggende vorm of als een improvisatie die voor het hoofdwerk wordt gespeeld, dan wel als opwarmer voor de muzikant of als mogelijkheid je virtuositeit te tonen, de prelude desnoods als aanloop waarmee je je instrument stemt, als inleiding van een suite of als een stuk dat aan een fuga voorafgaat en hiermee een contrast vormt, en anders gewoon als officieel muziekstuk, als zelfstandige compositie, in het extreemste geval als opperste vorm van verveling – het maakt me allemaal niet uit: de prelude is mijn favoriete muziekvorm. De prelude laat iets open. Altijd. Maar daar, in dat hotel, met die onaflatende karavaan van herriemakers langs mijn balkon, in het smorende Jakarta onder een deken van smog waar geen satellietcamera doorheen kon gluren, hoorde die gitaarmuziek niet thuis.

De pers:

De vele lagen in het boek maken het een feest om te recenseren: hoe vaker je het leest, hoe meer je ziet. Indisch 3.0

Iedere regel, elk woord staat op de juiste plek. Minder is meer. Er ontstaat een rust die de lezer de tijd en de ruimte gunt ergens over na te denken. Literatuurplein

En na het lezen stroomt het verhaal nog door. Als in een rivier waarbij de stroom nooit eindigt en het water altijd een weg zal vinden. De Aziatische Tijger

Presentatie Rivier de Brantas

rivier de brantas alfred birney podium glenn pennock

Op zondag 6 maart wordt in Mondiaal Centrum Haarlem
de nieuwe novelle Rivier de Brantas
van Alfred Birney
feestelijk ten doop gehouden.

Presentatie & Receptie

van 15.00 – 17.00 uur
(zaal open 14.30 uur)

Voorlopig programma

Glenn Pennock speelt gitaar
Alfred Birney leest fragment uit Rivier de Brantas
Filmvertoning documentaire De Birnies

Pauze

Gesprek over parallellen documentaire met Rivier de IJssel
Peter de Rijk interviewt Alfred Birney over Rivier de Brantas
Glenn Pennock speelt gitaar

Alfred Birney signeert

Locatie
MCH [Mondiaal Centrum Haarlem]

Lange Herenvest 122
2011 BX Haarlem
023 – 542 3540
Bereikbaarheid: www.mondiaalcentrumhaarlem.nl (onder Contact)
Parkeren: op zondag vrij

U bent allen van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn.
Reserveren vooraf is wenselijk: indeknipscheer@planet.nl


Grotere kaart weergeven

Voorpublicatie Rivier de Brantas

Deze brug speelt een rol in de komende novelle Rivier de Brantas van Alfred Birney. Voor een mooier beeld moet je het herfstnummer van kwartaalmagazine Archipel Magazine kopen, waarin de eerste drie hoofdstukken van het boek staan afgedrukt.

brug-over-rivier-de-brantas.jpg

Rivier de Brantas is de derde en laatste novelle in de rivierenreeks van Alfred Birney. Het verhaal speelt op Java. De novelle is de follow-up van Rivier de Lossie (2009) en Rivier de IJssel (2010).

In het drieluik wordt onder meer een beeld getoond van de onterecht weggestopte Nederlandse koloniale geschiedenis van 1850 – 1950 én van de postkoloniale geschiedenis van 1950 – 2000 in zowel Nederland als Indonesië.

De hoofdpersoon is een gitarist die beroepshalve op plekken komt die hem dwingen zich rekenschap te geven van zijn eigen identiteit via de geschiedenis van zijn voorouders.

Rivier de Brantas verschijnt in februari 2011.