De Birnies
Documentaire
Rotterdam 1997
Joop de Jong & Liane van der Linden
Video € 13,85 excl porto
VHS speelduur 54 minuten
Uitverkocht!
De Indische Diaspora, deel I: De Birnies, een Indische familie uit Deventer toont drie generaties van een Indische familie. Elisabeth Birnie-Birnie, haar zoon Johan, jeugdvoorlichter bij de KJJB, en haar achterneef, de schrijver Alfred Birney zijn telgen uit een belangrijke en kleurrijke plantersfamilie op Oost-Java. Zij zijn de hoofdpersonen in deze documentaire, waarin wordt verhaald over de ontginning van de Oosthoek van Java, over de oorlog in Nederlands-Indië en de lange nawerking ervan. De documentaire, met muziek van Fernando Lameirinhas, is verkrijgbaar op video (VHS en NTSC).
Elisabeth Birnie-Birnie is de weduwe van Fred Birnie, de laatste directeur van het familieconcern in tabak, koffie, indigo, suiker en rubber op Oost-Java. Zij heeft 100 meter familiearchief laten onderbrengen bij het gemeentearchief van Deventer en er ruim drie jaar lang gewerkt aan een genealogie. Ze vatte de geschiedenis van honderd jaar ondernemerschap op Java samen in een familiekroniek.
Haar zoon Johan is jeugdvoorlichter bij de KJJB: de Vereniging van Kinderen uit de Japanse Bezetting en Bersiap 1941 – 1949 en verzorgt lezingen met een nadruk op zijn oorlogservaringen.
Alfred Birney zet met zijn verhaal een contrapunt in de familiegeschiedenis. Zijn vader is de niet-geëchte zoon van een Birnie-telg en diens Chinese vrouw, vandaar die andere schrijfwijze van de familienaam. Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd vocht Alfreds vader tegen Indonesië. Nog jaren daarna zit hij ‘s nachts gewapend met zijn mariniersdolk ‘peloppers’ achterna tot in de slaapkamer van de jonge Alfred. Die vader figureert in twee van Alfreds romans – Vogels rond een vrouw en De onschuld van een vis – reden waarom Elisabeth hem een brief schreef met de vraag of hij eigenlijk een Birnie is. Hiermee herstelt zij voor Alfred wat zijn vader altijd heeft moeten ontberen: tot de familie behoren. Al die Birnies tezamen vertellen de geschiedenis van Nederland in Indië, of beter gezegd, de Indische geschiedenis van Nederland.
De documentaire is gemaakt door Liane van der Linden en Joop de Jong, in opdracht van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945 met financiële steun van het Ministerie van VWS en de medewerking van het Indisch Wetenschappelijk Instituut. De video is niet meer verkrijgbaar.
What’s in a name? Birnie / Birney
At least a history. The shields of Birney (left) / Birnie (right) appear somewhat weird to me – maybe funny to you – having these three legs underneath the bow and arrow. They look somewhat different, but in fact they are similar. What’s in a shield? At least a story.
According to family documents 1473-1733, preserved in the ‘Charterchest’ of Broomhill; disclosed by John Birnie of Broomhill (year unknown), the story goes like this:
The account of Birnie of that Ilk
There is in wrytt a tradition in the family, that in the year of God 838, or thereby, Alpin, King of Scots, with many of his prime men being taken prisoners in battle by the Picts and thereafter murdered in cold blood, and the King’s head in a base manner set on a pole in one of their chieff cities, Kenneth the Second, his son, a brave prince, soon rais’d ane armie to be revenged on the actors of so barbarons a murder. All his followers were desperate and resolute, and had many conflicts several days together, amongst whom was one Birnie, Irish, and in English Bright, then called because of his glittering armour, and his two sons, who having several tymes signalized themselves, yet one evening pressing furiously into the thickest of the Picts, were all three, with several others, surrounded and made prisoners. Night by this tyme putting ane end to the fight, they had each of them one leg putt fast in a pair of stocks to prevent their escape, till the Picts had more leisure to put them to death. The father knowing very well what would come to them, advysed the cutting off of each of their legs: which done, they made a shift to return to their own men, and, at the next battle fatal to the Picts, they were observed to behave themselves with a new cowrage, wherewith the losse of their legs had animate them. The fortune of the Scots at length prevailling, this King Kenneth, in his just revenge, laid not asyde his arms untill he had extirpated the whole nation of the Picts: their possessions he devyded amongst his men, as they most deserved, and upon Birnie he bestowed a baronie of land near Elgin in the shyre of Murray, yet bearing his name, and which his posterity enjoyed for a long tyme thereafter, and gave them for their arms Gules, in resemblance of the late bloody battle, a Feasse, the mark of honour betwixt the bow and arrow in full draught, the most ancient arms then in use, and the three legs couped at the thigh, in perpetual remembrance of their valour.
Information about The Parish of Birnie (County of Elgin, Synod of Moray, Presbytery of Elgin) show something different about the meaning of the name BIRNIE:
This parish was named Brenuth about the beginning of the 13th century: A name probably derived from Brae-nut, i.e. ‘High land abounding in nuts’; for many hazle trees once grew upon the fides of the hills and banks of the rivulets, and the general appearance of the parish is hilly. The natives pronounce it Burn-nigh, i.e. ‘A village near the burn or river’. This etymology is descriptive enough of the particular place now called Birnie.
‘The surnames of Scotland’ in The New York Public Library (year unknown) says:
BIRNIE, BIRNEY. From Birnie in Moray. James de Brennath (the early form of the place name), burgess of Elgin, was one of an inquest concerning the King’s garden there in 1261. William de Brennath, dictus Tatenel, witnessed the gift by Hugh Herock, burgess of Elgin, to the church of Elgin in 1286, and Andrew de Brenach was clerk to Sir Dovenald, earl of Mar in 1291. Walter de Branach was the king’s chaplain in Moray, 1360. William de Byrneth, canon of the church of Moray, appears as a witness in 1463, Nicholas Birne was a chaplain in 1514, and William Byrny was burgess of Edinburgh in 1558. Birny 1568, Byrnye 1568, Birney 1589, Birnye 1614.
Note from Alfred Birney:
When I visited Moray in 1998 to follow River Lossie, in search for the old place called Birnie, locals told me they had just changed the name Birnie into Thomshill. There was a bar left though, called Birnie-Inn, not to mention Birnie Church of course.
* * *
Genealogie familie Birnie *
|
|
* Voorbeeld: na 1e generatie vindt men in de marge de cijfers 1 en 2 onder 2e generatie. De 2 staat voor Johan Willem (1803), die een vertakking krijgt in de stamboom. Men vindt hem terug onder 3e generatie, nummer g2-2 (de 2e van de 2e generatie). Achter nummer 3 in de marge staat de naam George (1831). Scroll omlaag naar de Tak Johan Willem en zoek onder 4e generatie naar nummer g3-3.
De kinderen van de twee hoofdtakken zijn bij elkaar opgeteld. Vandaar het hoge nummer 14 in de marge bij de naam Willem. Volg hem verder onder 5e generatie, g4-14. Daar gaat hij samen met zijn nicht Aleida Birnie, die overigens ook hoger op de pagina te vinden is onder de Tak Gerhard David.
|
|
De stamboom verhaalt in het centrum nadrukkelijk van het Indisch Birnie-tijdperk, met als oermoeders Djemilah en Rabina, de Oost-Javaanse vrouwen van de planters Gerhard David en George. Buitenechtelijke relaties, zo talrijk in Nederlands-Indië, worden niet vermeld. Daarom loopt het spoor vanaf Willem naar de vader van Alfred Birney dood.
Voor de gebroken tak kan men terecht bij de beknopte stamboomtekening Birnie / Birney. Daar vindt men een bekende traditie uit het oude Indië terug, waar door familieverwikkelingen rond al dan niet geëchte kinderen omgekeerde namen nogal eens voorkwamen. De omkering van ie uit Birnie in ey uit Birney is wat subtieler, maar ook verwarrend, omdat er geen uitsluitsel bestaat over de eeuwenoude schrijfwijze van een en dezelfde naam.
|
1e generatie
David (uit Schotland ~ Gerardine v. Goor (huwelijk in 1772)
George 1775-1830 ~ Aleida Dwars
2e generatie
George (1775-1830) ~ Aleida Dwars
Gerhard David 1799-1819
Anna Stevendina 1800-overl.
1 Steven 1801-1868 ~ Anna Helena van Schuppen
2 Johan Willem 1803-1848 ~ Maria Louise van Schuppen (a)
~ Adriana Christina Roelans (b)
3e generatie
g2-1 Steven (1801-1868) ~ Anna Helena van Schuppen
George 1830-1894
Pieter 1831-1832
Pieter 1833-1877
Aleida 1835-1846
1 Gerhard David 1837-1917 ~ Djemilah (a) (zie verder Tak Gerhard David)
~ Enna Folkersma (b)
Steven ?
Johan Willem 1841~1864
Anna Philippina Carolina ?
Anna Philippina Carolina 1845-1917
Steven Lodewijk George 1847-1875
Aleida Maria Louisa 1849-1925
Wilhelmina Elisabeth 1855-1923
2 Steven 1855-1939 ~ Emma Sanders
g2-2 Johan Willem (1803-1848) ~ Maria Louise van Schuppen (zie verder Tak Johan Willem)
Aleida Anna Philippina 1827-1901
Carolina 1829-1858 ~ Johan Willem George van Haarst
3 George 1831-1904 ~ Rabina
4 Gerhard David 1836-1887 ~ Madeleine Frederika John
~ Adriana Christina Roelans
Maria Louise 1839-1834
Francoise Carolina Johanna 1840-1922
Johanna Adriana 1842-1925 ~ Dr. Willem v.d. Lee
Maria Louise 1843-1844
5 Adriaan Frans Roeland 1845-1882 ~ Elisabeth Hendrika Maria Syrier
Tak Gerhard David
4e generatie
g3-1 Gerhard David (1837-1917) ~ Djemilah
1 Anna Helena 1864-1948 ~ Mathias Sanders
2 Johan 1866-1958 ~ Albertine Kranenburg
3 Aleida 1868-1947 ~ Willem Birnie
4 Steven 1869-1946 ~ Marcona
Gerhard David 1872-1873
5 Wilhelmina Elisabeth 1874-1952 ~ Carel Johan August Meerdink
6 Anna Philippina Carolina 1876-1939 ~ Willem Bok
7 Aleida Maria Louisa 1877-1913 ~ Johan Wiger Folkersma
8 George (Joris) 1879-1955 ~ Sophia Charlotte Zinsmeester (a) (echtsch.)
~ Johanna Kramer (b) (echtsch.)
~ Maria Ehrlicher (overl.)
~ Maria Riesenegger (d)
9 Gerhard David (Kwik) 1884- ~ Marietje (Virginia Maria) v.d. Eb
g3-2 Steven (1855-1939) ~ Emma Sanders
Gerhard David 1884-.
Johanna 1885-1976
Anna Helena 1887-1968
Catharina 1888-1986
10 Gerhard David 1891-1955 ~ Catharina Jacoba von Ziegenweidt
5e generatie
g4.1 Anna Helena (1864-1917/1948) ~ Mathias Sanders
Djemilah Johanna 1886-1974 ~ Dr. Reich (a)
~ A. Kummer (b)
Jan Maurits Willem 1887-19 ~ Elly Huizinga
Mathias (Bol) 1896-1976 ~ Kathy Yzerman
George Gerhard (Dick) 1901- ~ Helen Cherrie
g4.2 Johan (1866-1958) ~ Albertine Kranenburg
1 Gerhard David Ipo 1894-1923 ~ Wilhelmina van Houten
2 Ipo 1895-1985 ~ Constantia Eleonore v.d. Berg (a)
~ Anna Catharina Reigersman (b)
3 Johan 1898- ~ Frances Baldwin Ward (a)
~ Marjorie Finch (b)
4 Ferdinand Steven 1902-1976 ~ Rosa Garcia
5 David 1903- ~ Helen Wood
6 Djemilah Elisabeth 1909-1986 ~ Philip Barker Benfield
g4.3 Aleida (1868-1947) ~ Willem Birnie
7 Hans Frederik 1893- ~ Elisabeth Blanche Simonin (a)
~ Regine du Planty (b)
Francoise Marie Catharine 1899-1980
g4.4 Steven (1869-1946) ~ Marcona
8 Johanna Francisca 1900-1981 ~ Lambertus Hendrik de Boer
9 Otto Johan 1902-1943
10 Steven Willem (Pim) 1904-1977 ~ Fieke Meerdink
11 Frans Louise Gerhard 1905-1981 ~ Ingeborg Zeigan (a)
~ Ina Elisabeth Werlemann (b)
12 Gerhardine Bernhardine 1908- ~ Hendrik Schultz
13 Maria Johanna (Mieke) 1910-1944
14 Marcon 1913-1943 ~ Victorine Charlotte Sophie van Stenis
g5.5 Wilhelmina Elisabeth (1874-1952) ~ Carel Johan August Meerdink
Jacob Herman 1902-1921
Augustina Sophia 1904- ~ Steven Willem Birnie
Milah 1909- ~ – (gesch.)
g4.6 Anna Philippina Carolina (1876-1939) ~ Willem Bok
Alessandro Lino Epicuro Birnie 1903-1927
g4.7 Aleida Maria Louisa (1877-1913) ~ Johan Wiger Folkersma
Aurelia Djemilah Enna 1901- ~ G.J. Tjalsma
Adriana Catharina Cornelia 1903-1986 ~ M.C. Heymans (a)
~ J. Hoogcarspel (b)
g4.8 George (Joris) (1879-1955) ~ Sophia Charlotte Zinsmeester
- – Johanna Kramer
- – Maria Ehrlicher
15 Lukas 1923- ~ Beryl Davies
- – Maria Riesenegger
16 Joris 1925-1973 ~ Monique Alice Clemente (a) Carpantier
~ Etelka Gerarda Zoë de Koster B
17 Roland 1926- ~ Augusta Davalle
18 Walter 1927- ~ Agnès Maria Theresia v.d. Vergate
g4.9 Gerhard David (Kwik) (1884) ~ Virginie Maria v.d. Eb
19 Carol Alexander 1916-1950 ~ Johanna Carolina van Zijl
20 Enno Willem 1918- ~ M. Radke
g4.10 Gerhard David (1891-1955) ~ Catharina Jacoba von Ziegenweidt
Emma Marie 1920-
Catharina Jacoba 1922-
Steven 1923- ~ Henriëtte Klijn
Carel Frederik Theodoor 1925- ~ Bea Heringa
21 Gerhard David 1927- ~ Enny van Brussel (a)
~ Thea M.B. Kuin (b)
Frans 1937- ~ Florence Tellier (a)
~ Corrie van Haasteren (b)
6e generatie
g5.1 Gerhard David Ipo (1894-1923) ~ Wilhelmina van Houten
Gerhard David 1918- ~ Danica Milosavljere (a)
~ (D.M.) Jenny van Hall (b)
1 Johan 1920- ~ Emma de Vries
2 Derk Herman 1920- Elisabeth Overdijking (a)
~ Hillegonda Birnie (b)
g5.2 Ipo (1895-1985) ~ Constantia Eleonora van de Bergh
- – Anna Catharina Reigersman
Marietine 1941- ~ H.P.C. Reinhold (a)
~ Mr. W.F. van Leeuwen (b)
g5.3 Johan (1898-19 ) ~ Francis Baldwin Ward
Richard Steven –
- – Marjorie Finch
2 kinderen
g5.4 Ferdinand Steven (1902-1976) ~ Rosa Garcia
Fernando –
Amanda –
en anderen
g5.5 David (1903-19 ) ~ Helen Wood
g5.6 Djemilah Elisabeth (1909-1986) ~ Philip Barker Benfield
3 kinderen
g5.7 Hans Frederik (1893- ) ~ Elisabeth Blanche Simonin
Elaine Sonia (aangenomen) 1916-
g5.8 Johanna Francisca (1900-1981) ~ Lambertus Hendrik de Boer
4 kinderen
g5.9 Otto Johan (1902-1943)
g5.10 Steven Willem (Pim) (1904-1977) ~ Fieke Meerdink
g5.11 Frans Louis Gerhard (1905-1981) ~ Ingeborg Zeigan
Dieter 1934- ~ Marianne Slothouber
- – Ina Elisabeth Werlemann
g5.12 Gerhardine Bernhardine (1908- ) ~ Hendrik Schultz
g5.13 Maria Johanna (Mieke) (1910-1944)
g5.14 Marcon (1913-1943) ~ Victorine Charlotte Sophie van Stenis
Steven 1939- ~ Joke Bosmeyer
g5.15 Lukas (1923- ) ~ Beryl Davies
g5.16 Joris (1925-1973) ~ Monique Alice Clemente Carpantier
2 kinderen
- – Etelka Gerarda Zoë de Koster
6 kinderen
g5.17 Roland (1926- ) ~ Augusta Davalle
2 kinderen
g5.18 Walter (1927- ) ~ Agnès Maria Theresia v.d. Vergate
g5.19 Carol Alexander (1916-1950) ~ Johanna Carolina van Zijl
1 kind
g5.20 Enno Willem (1918- ) ~ M. Radke
g5.21 Gerhard David (1918- ) ~ Danica Milosavljere
- – (D.M) Jenny van Hall
7e generatie
g6.1 Johan (1920- ) ~ Emma de Vries
2 kinderen
g6.2 Derk Herman (1920- ) ~ Elisabeth Overdijking
2 kinderen
- – Hillegonda Birnie
1 kind
Tak Johan Willem
4e generatie
g3-3 George (1831-1904) ~ Rabina
11 David 1862-1931 ~ Hillegonda van Delden
12 Carolina 1864-1933 ~ Hendrik Johan Haverman
13 Maria Louisa 1866-1895 ~ Christiaan Vermeer
14 Willem 1868-1939 ~ Aleida Birnie
15 George Louis Johan 1869-1942 ~ Louise Berkhout (a)
~ Angèle Combremont (b)
16 Frans Johan Carel 1870-1936 ~ Adèle Kauschmann (a)
~ Bartruida (Bé) Moltzer (b)
17 Otto 1873-1928 ~ Trijntje Bruinwold Riedel
18 Rabina Aleida 1879-1978 ~ Jan Vleming
g3-4 Gerhard David (1836-1887) ~ Madeleine Frederika John
Madeleine Frederika 1873-1920
g3-5 Adriaan Frans Roeland (1845-1882) ~ Elisabeth Hendrika Maria Syrier
19 Johan Willem 1880-1945 ~ Mathilde Theodora Emile van Ruyvers (a)
~ M. Bernert (b)
5e generatie
g4-11 David (1862-1931) ~ Hillegonda van Delden
22 George 1886-1945 ~ Greta Westenbrink Weustmann
23 Pieter Albert 1888-1951 ~ M.L. (Iva) H. Etty
24 Johanna Margaretha 1890-1941
25 Sjewke (Sjuwke) Marie 1894-1979 ~ Alexander Pfältzer (Lex Phältzer)
g4-12 Carolina (1864-1933) ~ Hendrik Johan Haverman
George Philip 1890-1942 ~ E.H. Pinke
Rabina 1892-1949 ~ L.M.G. Baas Becking
Davida 1895-1911
g4-13 Maria Louisa (1866-1895) ~ Christiaan Vermeer
Alijda Carolina Rabina 1891- ~ W. v.d. Mandele
Georgina 1893- ~ Snetlage (a)
~ G. Englert (b)
g4-14 Willem (1868-1939) ~ Aleida Birnie
Hans Frederik 1893- ~ E.B. Simonis (a)
~ Regine de Planty (b)
Francoise Maria Catharina 1899-1981
g4-15 George Louis Johan (1869-1942) ~ Louise Berkhout
26 Anna Rabina 1900-1988 ~ Herluf Borch Gümoes
27 Georgette Louise 1904-1964 ~ Robert Gaussen
28 Epke Jeanette 1904- ~ F.C. Visscher
29 Alfred 1907-1977 ~ Elisabeth Birnie**
- – Angèle Combremont
g4-16 Frans Johan Carel (1870-1936) ~ Adèle Kauschmann
30 Julius George David 1899-1943 ~ Anna Moltzer
31 Willem Carel 1903-1943
- – Bartruida (Bé) Moltzer
g4-17 Otto (1873-1928) ~ Trijntje Bruinwold Riedel
32 Frans 1904-1945 ~ Tine van Blijkshof
33 Johannes Philippus 1905-
34 Otto 1908-1944
35 Sjoukje Rabina 1901- ~ (a) onb.
~ Chris Boone (b)
36 Daisy Theodora 1914- ~ L.J. Joon (a)
~ L.A. de Milly van Heiden
Reinestein (b)
g4-18 Rabina Aleida (1879-1978) ~ Jan Vleming
Georgina Rabina Gezina 1915-
Jannina Carolina 1917- ~ E.C. Slot
g4-19 Johan Willem (1880-1945) ~ Mathilde Theodora Emilie van Ruyvers
Suzanne 1904-1987
29 Elisabeth 1909- ~ Alfred
- – M. Bernert
6e generatie
g5-22 George (1886-1945) ~ Greta Westenbrink Weustmann
g5-23 Pieter Albert (1888-1951) ~ M.L. (Iva) H. Etty
6 kinderen
g5-24 Johanna Margaretha (1890-1941)
g5-25 Sjewke (Sjuwke) Marie (1894-1879) ~ Alexander Pfältzer (Lex Phältzer)
1 kind
g5-26 Anna Rabina (1900-1988) ~ Herluf Borch Gümoes
3 kinderen
g5-27 Georgette Louise (1904-1964) ~ Robert Gaussen
3 kinderen
g5-28 Epke Jeanette (1904- ) ~ F.C. Visscher
3 kinderen
g5-29 Alfred (1907-1977) ~ Elisabeth Birnie
5 kinderen
g5-30 Julius George David (1899-1943) ~ Anna Moltzer
2 kinderen
g5-31 Willem Carel (1903-1943)
g5-32 Frans (1904-1945) ~ Tine van Blijkshof
2 kinderen
g5-33 Johannes Philippus (1905- ) : Otto zn.
g5-34 Otto (1908-1944) : Otto zn.
g5-35 Sjoukje Rabina (1901- ) ~ Otto docht.
1 kind
- – Chris Boone
g5-36 Daisy Theodora (1914- ) ~ L.J. Joon Otto docht.
2 kinderen
- – L.A. de Milly van Heiden Reinestein
** Elisabeth Birnie is de samensteller van deze stamboom
in other words
From Birnie to Birney
18th century onwards
David Birnie ( Scotland ) married with Gerardine van Goor ( Netherlands ) in 1772 and they begot George ( 1775-1830 ) who married Aleida Dwars [ sounds Dutch too ]
This couple, George and Aleida, produced 2 children
branch-1 : Steven ( 1801-1868 ) and
branch-2 : Johan Willem ( 1803-1868 )
branch-1 :
Steven married Anna Helena van Schuppens
Steven and Anna Helena caused the birth of
Steven ( 1855-1939 ) who married Emma Sanders , hereafter branch-1-1
Steven and Anna Helena caused the birth of
Gerhard David ( 1837-1917 ) who married Djemila , hereafter branch-1-2
branch-1-1 :
Steven and Emma Sanders produced Gerhard David ( 1891-1955 ) [ sorry, same name as Steven's brother ]
Gerhard David married Catharina Jacoba van Ziegenweidt
who gave birth to Carel Frederic Theodoor ( 1925-1995 )
branch-1-2 :
Steven’s brother, Gerhard David ( 1837-1917 ) had a daughter Aleida ( 1868-1947 )
branch-2 :
Johan Willem married Maria Louise van Schuppes
[ I guess she was the sister of his brother's wife ]
and caused the birth of
George ( 1831-1904 ) who married Rabina
and their child was Willem ( 1868-1939 )
From some mysterious female(s ?), Willem received 2 children ( in 1893 and in 1899 )
Well, anyway, from this branch a "dotted twig" [ I guess from one of Willem's lovers ] leads to Adolf Birney ( 1925- ), born Sie Swan Nio in Surabaya, but he took the surname of Birney
Adolf married Johanna Henrietta van Kerkoerle in The Netherlands where today’s Birney twin
Alfred Alexander ( 1951- ) & George Philip ( 1951- ) came on planet Earth
And it is this George Philip Birney who presents this web-site but his twin-brother Alfred Alexander did all the research
|