Ik heb Hyves geprobeerd en hield het een week vol. Dat is even lang als mijn flirt met Facebook een jaar geleden. Twitter is voor parkieten geloof ik. Gelukkig maar.
Tagarchief: jaar
Familietitels
Even kijken… Theodor Holman kwam in 1992 met zijn novelle Familiefeest. Marion Bloem volgde in 1999 met Ver van Familie. Adriaan van Dis tilde de familietitelvariant over de decenniumwisseling heen met Familieziek in 2002. Kent iemand nog meer varianten uit de Indische literatuur? Het boek mag ook honderd jaar oud zijn.
Oppositie voor de saaie Os
Het Chinese jaar van de Os is nog maar tien dagen verstreken en de Bijenkorf komt al steigerend je brievenbus van een kleurrijke folder voorzien. De Bijenkorf is opgericht in 1870 en als we aannemen dat dat geschiedde na de tweede nieuwe maan gerekend vanaf de winterwende, dan valt het warenhuis onder het Chinese teken van het Paard. Wat de Bijenkorf betreft niks geen soberheid in het jaar van de Os. Touched by Colour. Dát is het credo. Sla maar open en je ziet drie Benetton-meisjes in hetzij roze-geel-blauw, hetzij paars-geel-blauw dan wel lichtblauw-paars-blauw. (Dat blauw is de spijkerbroek die ze alle drie dragen.) O, ze hebben alle drie de lippen Marilyn Monroe-rood, dus dat gaat nog wel, al heeft de Os natuurlijk liever helemaal géén lipstick. De Cavallini panties zijn er in werkelijk alle kleuren plus zebrastrepen voor mocht je je benen wat dikker laten lijken. Een Creenstone-meisje houdt het wél Ossig met een grijze broek, maar pakt dan toch uit met een vuurrood jasje. Wolford houdt zich wel aan wat de Os voorschrijft, gewoon wit, maar de netkousen passen toch beter in het jaar van de Haan. BZR toont een meisje in een deels grijs-paars overgooierig jurkje, maar haar rechterkous moet weer zo nodig een felrode band hebben en het tasje dat ze vasthoudt moet ook al tweekleurig. Overdone voor de Os. Nou ziet de folder wel heel erg rood, dat werkt natuurlijk agressie op bij de Os. Misschien komt daarom ook groen sterk voor de dag? Met oranje petjes krijg je dan een soort stoplichtmode. Een jongen draagt over zijn saaie lichte broek een groen shirt, een grijs jasje en een vaagblauw sjaaltje. Nah, gaat nogal. Is van Inwear. Guess schoudertassen kan de dubbelkleurigheid ook al niet laten, het is grijs met groen, grijs met blauw of grijs met rood – alles overdreven in de ogen van de saaie Os. De Bijenkorf zelf komt met een overdreven variëteit aan riemen, niet alleen alle kleuren van de regenboog worden van stal gehaald, ook slangmotieven worden getoond in diverse dessins en kleuren. Nou harmonieert de Slang toevallig met de Os, maar ons is door Chinese astrologen voorgehouden dat het jaar van de Os een sobere mode zou laten zien. De Bijenkorf heeft daar vooralsnog géén zin in. Maar de kleurenactie Touched by Colour duurt ook niet langer dan een maand. De Os kan dit natuurlijk niet langer verdragen, dat weet het Paard ook wel. Toch benieuwd hoe men er straks in de lente bij loopt. Of is de Os helemaal niet van plan ons een mooie lente te bezorgen? Crisis… dat is kou, ijs, sneeuw, regen, bewolking, hard werken voor een habbekrats, chagrijn.
Het jaar van de Os
Vandaag begint het Chinese jaar van de Os. Chinezen hebben maanjaren. Elk nieuwe jaar begint op de tweede nieuwe maan na de zonnewende van 21 december. Dat is ergens tussen 21 januari en 20 februari. Het nieuwjaarsfeest wordt door één miljard mensen over de hele wereld gevierd, vooral in Azië met China voorop, gevolgd door landen als Mongolië, Korea en Vietnam. De feesten kunnen meerdere dagen duren. Waar Chinezen in grotere concentraties zijn, wordt Nieuwjaar gevierd, zoals afgelopen zaterdag in het Haagse Chinatown. Amsterdam volgt een week later.
Het is gebruikelijk dat je je schulden betaalt voor je het nieuwe jaar ingaat. Je koopt nieuwe kleren en je maakt je huis schoon. Je veegt het stof van het afgelopen jaar dus naar buiten. Ga nou niet je huis schoonmaken op nieuwjaarsdag, want dan veeg je de energie van het nieuwe jaar de straat op. Vandaag ben je te laat, dus laat de stofzuiger maar in de kast staan.
Wat heeft het jaar van de Os voor ons in petto? Ik verlaat me maar even op het lichtvoetige handboek van Theodora Lau, want je kunt de Chinese astrologie net zo moeilijk maken als de “westerse”. Wij allen zullen het juk van de verantwoordelijkheid op onze schouders voelen, want de Os is een noeste werker. Strubbelingen vinden hoofdzakelijk in huiselijke kring plaats, toch is het een goede tijd om je huis op te knappen (dat geldt zeker voor mijzelf, want ik deed al tien jaar lang helemaal niets aan mijn huis). Verder moet voor de wat saaie Os de mode sober zijn, is abstracte kunst uit den boze en spielerei taboe. Geen werk, geen eten, is het credo!
Persoonlijk waren mijn Ossenjaren (1997 en 1985) nogal beroerd, maar het schijnt dat door de invloed van mijn vaste element ik nu juist een goed jaar krijg. Dat is uw zaak natuurlijk niet, u wilt liever weten hoe het u zal vergaan. Kent u uw teken niet? Vergeet het. Ga de stoep maar vegen, of lees een boek van me.
Bent u een Rat? Gefeliciteerd! U krijgt een voorspoedig jaar. Bent u een Os? Goed jaar hoor, hier en daar wat vertraging in de uitvoer van uw plannen. Is u een Tijger? Echt waar? Zeker weten? Nou eh… veel geruzie, ik zou het hele jaar maar in mijn kooi blijven. Leeft u in het wild? Tja, nou, uithalen en flink krabben maar dan. Bent u een Konijn (Kat of Haas is hetzelfde, allemaal eetbaar in China)? Een moeilijk en rigoureus jaar. Ellende met gezondheid, scheiding van een geliefde, uitstel van plannen. Dit klopte voor mij de afgelopen twee Ossenjaren, maar er ligt een link naar een tegenstem onderaan dit stuk. Gauw verder naar de Draak: wel okay, dit jaar joh. De Slang… nah… tegenwerking en financiële miscalculaties. Paard? Redelijk, po’s and cons, kan beter, kan slechter. Het Schaap. U bent een Schaap, ja? Of een Geit, dat maakt niet uit. U weet zeker dat u onder dat teken valt? Nou, het is net zo ellendig als voor het Konijn, als u van geld tenminste een punt maakt. Er komen ruzies met vrienden en familie, er wordt gewoonweg te veel van u gevraagd. No way to hide, sorry. Ik ga maar weer verder. Bent u een Aap? Een matig jaar. Thuis is alles wel goed, maar de gezondheid kan een tikje krijgen en uw hoge verwachtingen moeten wat worden getemperd. Dan nu de Haan. Het kraaien zal wat beter gaan dan in het afgelopen jaar. Beetje minder schor. Misschien een operatie aan het een of ander? Is u een Hond? Oh boy, sorry hoor, maar het kan heel wel zijn dat uw vrienden, kennissen en familie u aldoor verkeerd begrijpen. Beter maar een toontje lager blaffen dit jaar. Probeer anders eens te miauwen of zo. Tot overmaat van ramp gaan de geldzaken ook al niet van een leien dakje. Tot slot het Zwijn. Een goed jaar! Misschien wat gedoe in de liefde, maar dat eet en drink je wel weer weg in een lekker restaurant ergens aan een haventje. Lichtjes glimmen in de verte, het water klotst u vriendelijk toe, ga maar lekker vreemd hoor, je minnaar komt er toch niet achter.
Kloppen deze door mij vrijuit geparafraseerde voorspellingen van Theodora Lau eigenlijk wel? Aan het einde van het jaar van de Os zult u het weten. De schrijfster wordt op nogal wat punten tegengesproken door een Chinese astroloog uit het jaar van de Hond. Neem daar maar eens een kijkje. Verbaast u zich vooral niet over al die Feng Shui (spreek uit: Fong Swee) die u over u uitgestort krijgt, want hey: voor elke negatieve invloed is er wel een kristal dat je ergens in je huis moet neerleggen. Het is ook gebruikelijk om je bed, je bureau en je eettafel te verplaatsen. Voor mij rijst altijd de grote vraag: wat wordt bedoeld met het Noorden, het Zuiden, het Westen en het Oosten? Zijn deze windstreken relatief nadat je de Noordzijde van je huis hebt bepaald, of zijn ze absoluut? Wie het weet, die moet het me maar zeggen.
I Ching geeft nr 47 (de uitputting)
op de vraag wat ik met mijn officiële weblog moet doen, aangezien dat zich ongebreideld uitdijend monster me al te lang in de weg zit. Laatst haalde ik postings weg uit het jaar 2000. Een hele zwik krantencolumns uit de periode 2002 – 2005 heeft zichzelf nu wel overleefd. Na een eenvoudige filtering zullen ongetwijfeld enige tientallen verhalen bewaard blijven. Uit een blogserie in de periode 2005 – 2007 kan zelfs nog wel een roman verrijzen. Maar dan moet de boel eerst offline en op papier bekeken worden. Ziehier het dilemma van de bloggende schrijver: hij heeft de neiging om wat hij op het web heeft gezet als gepubliceerd te beschouwen.
Wat gaf het Boek der Veranderingen op mijn vraag of ik de heleboel maar offline moest halen? Hexagram 47 met de 1e en 6e lijnen bewegend van yin naar yang. De 1e lijn zegt, volgens de interpretatie van Alfred Huang, die de jongste vertaling van het oude Chinese orakel maakte, dat “wie in een treurige situatie zit (uitputting), op zoek moet gaan naar verlichting en wijsheid.” De 6e lijn zegt, in de beroemde vertaling van Richard Wilhelm: “Men leeft onder de druk van banden, die gemakkelijk verbroken kunnen worden. Het einde van de benauwenis is in zicht, maar men kan nog niet tot een besluit komen. Nog onder de indruk van de vroegere toestand meent men reden tot berouw te zullen hebben, wanneer men zich beweegt. Maar zodra men tot inzicht komt, deze geestelijke houding aflegt en een resoluut besluit neemt, gelukt het, de druk te boven te komen.” Welaan, de jaarwisseling zou een goed moment kunnen zijn.
These days, de dagen, ja
Iemand maakte dit filmpje in Berlijn bij het nummer These Days , zoals vertolkt door Nico met de Velvet Underground. Het weer van vandaag, de eerste dag van die afschuwelijke wintertijd, deed me eraan denken. Het lied wordt hier niet uitgezongen, daarvoor kun je het best Jackson Brown beluisteren. Hij schreef het nummer op zijn zestiende. Ongelooflijk, niet? Ik speelde en zong het in januari op de begrafenis van een vriend, wiens lijflied het was. Het was dertig jaar terug dat ik op een podium had staan spelen. Ging goed, met een geleende gitaar. Ik sta nog altijd liever met een gitaar op het podium dan met een boek. Dat blijf ik iets bezopens vinden.
Clickverzoek
U kent vast wel die vervelende Google-ads. Je kunt geen website bezoeken of je ziet ze wel verschijnen, die zogenaamd niet-opdringerige advertenties van Google. Moet je eens kijken wat ik met mijn blog heb gedaan! Ads all around! Waarom? Vertel ik straks. Het is onduidelijk met welk doel Google ooit is begonnen, er stonden al snel van die kleine advertenties heel onopvallend naast de zoekresultaten te wezen. Terwijl andere zoekmachines steeds moeilijker begonnen te doen over wat er wel en niet werd geïndexeerd, hing Google gewoon alle was buiten, zowel de schone als de vuile. Vond je niet wat je zocht, dan clickte je maar op zo’n ad. Google had ook een hele slimme zoekformule. Verder stopte Google een cookie in elke pc. Dat ding is geloof ik tot ergens in de jaren dertig “legaal”. Google houdt veel van uw surfgedrag bij. Google is spyware, heus, geloof me. Vandaar dat rondom deze post u vast wel ergens een advertentie ziet waar u in tijden van verveling op zou kunnen clicken. Nou is dit wel een vervelende post, niet? Er-rug vervelend, niet? Okay, ik heb een account bij dat enge bedrijf, dat grijnzend beide o’s van George Orwell in zijn naam heeft. Erg mijn best heb ik nooit gedaan om wat aan die domme ads te verdienen, maar… ik zag zojuist dat mijn teller richting de 100 dollar gaat! Dat wordt dokken voor Google! En dan houd ik op, want Google wordt mij veel te machtig. Ik haat monopolisten. Dus help me even van dat idiote account af en click op een ad. Je gaat er niet dood van, u komt gewoon op de een of andere site en ik krijg voor uw click een paar stuivers. Draait uw site ook ads? Laat maar achter, uw URL, en ik kom wel even clicken. Nou doei! En allemaal bedankt nog voor die mooie verjaardagskaarten (sommige waren echt heel mooi handmade), e-cards, sms’jes, telefoontjes etc. Ik vierde mijn verjaardag met tweelingbroer, zoon en vriendin in een klein restaurantje om de hoek, 57 meter lopen… Voor grote feesten moest het minimaal 27 graden zijn, anders is het zo koud op balkon. Okay, gaat u clicken?
Megapolis
De eerste serieuze lentedag van dit jaar hield me thuis. Te lui om te gaan fietsen, ben ik op balkon gaan zitten lezen in Welkom in Megapolis. Non-fictie, pas verschenen, ik was op de boekpresentatie, die angstvallig werd gemeden door jonge lezers. De Nederlandse filosoof en publicist Jan-Hendrik Bakker laat zijn gedachten gaan over verstedelijking, wonen, de gevolgen van het internet voor ons beeld op de wereld enzovoort. Zijn referentiekader doet soms wonderlijk aan, maar er zitten voldoende eyeopeners in zijn tekst die het boek behoed voor de prullenbak. Lezen in de zon op het balkon is wel lekker na zo’n kil voorjaar met glimlachvreemde mensen op straat. Ghana Waves Radio speelt op Winamp. De mens is een associatief wezen.
Van oude gewoonten, de verwarring die niet voorbijgaat
De Stichting Internationale Culturele Activiteiten (SICA) heeft een auto gestuurd om mij van huis te halen en weer terug te brengen. Mijn chauffeuse ziet er goed uit, rijdt swingend en is een onderhoudend gesprekspartner. Ze oriënteert zich als antropologe op de gevolgen voor Nederlandse soldaten buitengaats die een kameraad verliezen. Maakt dat verlies ze terughoudender of juist wraakzuchtig? Interessante vraag. Ik maak haar attent op mijn roman De onschuld van een vis (1995), die de verregaande gevolgen beschrijft van de oorlog die Nederland in Indonesië voerde.
Ik bereid me niet meer voor op lezingen. Ik beklim het podium en zie wel. Mijn leerschool kreeg ik in Indonesië tijdens mijn promotournees, waartussen onverwachte gastcolleges en optredens werden gewurmd. Er is wel een groot verschil tussen de podia daar en hier. Aan de overkant heeft het publiek een helderder beeld van de koloniale geschiedenis dan hier. Dat is niet verwonderlijk, want het waren de Nederlanders die kwamen, zagen, overwonnen, verloren en weer gingen.
Jonge Indonesiërs zeggen graag dat ze niet weten waar Nederland ligt en dat het hun ook helemaal niet interesseert, maar ze kennen wél allemaal de speelfilms waarin de vrijheidsstrijd jegens de ‘belanda’s’ wordt opgerakeld, zoals Nederlanders die kennen met hun wrok jegens de ‘moffen’. Suffe Nederlandse toeristen krijgen soms te horen dat het leven in de koloniale tijd beter was en dat Indonesiërs zelfs zouden wensen dat ze weer terugkwamen. Het is bespottelijk dat er nu nog Nederlanders zijn die deze beleefdheidsuiting serieus nemen. Ik trof er zelfs eentje tijdens de workshop in Felix Merites, Amsterdam, waar de chauffeuse me had afgezet.
Ik moest er een discussie inluiden met voorlezen uit eigen werk. Ik was het podium nog niet af of ik kreeg in de gaten dat er drie partijen waren en ik mijn positie als Indo weer eens moest gaan verdedigen in een zaal waarin het wemelde van mensen die een of andere gesubsidieerde club vertegenwoordigen en dus meer belang dan belangstelling hebben.
Onder het motto dare2connect was een dag georganiseerd die in het teken stond van culturele uitwisselingen tussen Nederland en Indonesië. Nou is dat een hels karwei – je zou er een volle week voor moeten uittrekken -vooral als je zo volledig mogelijk wilt zijn. Literatuur, film, architectuur, godsdienst, de koloniale geschiedenis… bijna alles wat je kunt bedenken kwam in drie simultane workshops aan de orde.
Ikzelf was ingedeeld bij de workshop Nederlandse cultuurmakers met Indonesische roots. Uiteraard mag je dan een flink percentage Indo’s in de zaal verwachten. Hetgeen een Nederlander deed verzuchten waarom de Indo weer zo nodig centraal moest worden gesteld. Ja, dat krijg je als je een Indo de workshop laat openen met een verhaal over Indisch leven in Nederland. De klacht van de man amuseerde me wel, het is immers altijd zo dat Nederlanders en Indonesiërs centraal worden gesteld en de Indo er maar tussen bengelt.
Op een vraag van de gespreksleidster leek het me interessant te melden dat ik als schrijver vóór 9/11 geen scepsis ontmoette in Indonesië. Na die vervloekte datum werd ik argwanender tegemoet getreden, er was een mondiale godsdienstoorlog uitgebarsten en ik werd de kant van de christenen op geduwd.
Een Nederlander ervoer mijn relaas als een aanval op de Indonesiërs en meende voor hen in de bres te moeten springen. Kan het neokolonialer? Hij verklaarde dat de Indonesiërs na de aardbeving verleden jaar heel vriendelijk waren toen hij met een stel collega’s in Yogyakarta, waar ze op tournee waren, als vrijwilliger meehielp een provisorische brug te bouwen. Ik vond die anekdote zo onnozel dat ik hem dat liet voelen. Gelukkig deed hij het verdere uur zijn mond niet meer open. Dat kwam niet alleen door mij. Een Indonesisch kunstenaar verklaarde namelijk ijskoud dat Indonesiërs slechts geïnteresseerd zijn in landen waar ze kunnen studeren, werken of hun kunsten kunnen vertonen. Duitsland, België en Frankrijk stellen zich gastvrijer op dan Nederland.
Ondanks allerlei goedbedoelde pogingen een brug te slaan tussen Nederland en Indonesië, al is het maar cultureel, lijkt de afstand tussen beide landen alleen maar groter te worden. Dat ligt in de eerste plaats aan de beroerde kennis van de gemiddelde Nederlander van zijn koloniale geschiedenis en zijn visie erop. Als een halve eeuw na de dekolonisatie nog altijd de termen Indisch, Indo en Indonesisch door elkaar worden gehaald, weet men dan eigenlijk wel waarover het gaat? In het verslag van dare2connect word ik bijvoorbeeld een Indonesiër met gemengd bloed genoemd. Toegegeven, zo Indonesisch als op de foto van die dag heb ik er inderdaad nooit eerder uitgezien.
© 2007 Alfred Birney
Archipel Magazine, herfstnummer 2007
Verveling
Men zegt van schrijvers die net een boek af hebben dat ze in een gat vallen. Dat gat kan vele vormen aannemen. Het ergst lijkt mij een bodemloze put. Als je daarin valt, dan blijf je namelijk vallen. Ik herinner me momenteel maar één gat. Na de voltooiing van mijn tweede manuscript hing ik negen weken lang elke avond in de kroeg rond. Of was het na publicatie van mijn tweede boek? Zo te zien maakt mijn geheugen weinig onderscheid tussen het één of het ander. Ik had mezelf als deadline gesteld 18 februari, wanneer het Chinese jaar van het Zwijn begon. Maar ik was een maand te vroeg. Wanneer is een boek af trouwens? Toen twee van mijn romans in een speciale editie werden gebundeld, heb ik nog zitten krassen in de originele drukken. Ik kan niet zeggen dat er momenteel een vers manuscript naast me ligt, want er ligt helemaal niks. Het staat op de harde schijf van mijn laptop en uit voorzorg heb ik ook een kopie naar de server van mijn host gestuurd. Dit vanwege het enorme verlies dat ik lijd door een domme fout met een herinstallatie van mijn systeem. Er gaat nauwelijks een dag voorbij of ik zoek weer iets dat voorgoed uit mijn laptop verdwenen is. Vandaag zijn dat de financiële gegevens over de afgelopen twee jaar, die mijn boekhouder nodig heeft. Het is jammer dat ik ’s nachts leef, want ik krijg opeens een enorme zin in stofzuigen. Ramen zemen…