Yournael van Cyberney: CS ‘98
Mijn vijfjarig zoontje weet nog niet wat een foto-elektrische cel is, maar wel dat de glazen schuifdeuren automatisch opengaan wanneer je bijna tegen ze opbotst. Dat je de rechter schuifdeur vanuit de stationshal moet naderen en de linker van de andere kant. Hij draait zijn rondjes door de schuifdeuren, maar als hij zijn boog niet ruim genoeg maakt, weigeren ze dienst omdat de foto-elektrische cel zijn benen niet heeft gelezen. Zal ik het hem uitleggen? Nou, nee. Mijn zoontje zou me vragen of ik het al die mensen dan ook wil uitleggen. Want er zijn ook volwassenen die niet begrijpen dat wanneer je een elektrische schuifdeur scherenderwijs nadert, de poort gesloten blijft. Nee, geen symboliek bedoeld hier. Het is erg tochtig in de gang die naar een volgend stel glazen schuifdeuren leidt, waarachter de opengebroken stad je toegrijnst. Soort niemandsland waar reizigers zo snel mogelijk doorheen benen en de wanhopigste bedelaar zelfs geen kansen ziet. Mijn zoontje rent ook, ik weet niet zeker waarom. Vanwege de volgende schuifdeuren of omdat hij denkt dat het zo hoort? Ik hou het op het eerste. Hij draait zijn rondjes intussen door de schuifdeuren bij de uitgang naar het stationsplein en houdt nog net een venter buiten zijn boog. Heet zo iemand nog venter? Het is een autochtoon die de daklozenkrant verkoopt. Hij staat zo opgesteld dat hij zowel komenden als gaanden kan aanklampen. Ze wisselen dagelijks van stek, sommige daklozenkrantverkopers zijn opdringerig: je voelt je bijna verplicht om een krantje van ze te kopen. Ik zeg weleens dat ik er al één heb, als ik er nog geen heb. Je hebt ze ook die niets zeggen en zonder gehuichel doorlopen. En ook die doen alsof ze de barmhartige Samaritaan spelen door een stapeltje van ze te kopen. Welnu. Ik heb geen geld, en dat zal zeker drie maanden duren, vanwege een dwaling bij de maecenas voor schrijvers: het Fonds voor de Letteren. Ik ben arm, maar zie er verzorgd uit. Ik ben armer dan zo’n verkoper, al zal er niemand zijn die dat zomaar zal geloven, en zo’n verkoper al helemaal niet. Ik doe maar net alsof ik met mijn zoontje speel, wat neerkomt op doen wat ik al eerder deed. De verkoper geeft me geen kans zijn blik te ontwijken: hij is me voor! Hij slaat zijn ogen neer voordat ik het doe. Bijzonder toch. Ik blijf wat dralen in zijn buurt, moet wachten op mijn zoontje, die nog een rondje door de schuifdeuren wil maken. Mensen naderen. De verkoper haalt diep adem, de aanprijzende beweging van zijn arm blijft echter uit. Hij lacht verlegen, kijkt naar de grond, koop alsjeblieft geen krant van me, ik wil hier helemaal niet staan, ik kan het niet. Ik zag er ooit goed uit, net als jullie, maar de dingen zijn zo dat ze soms misgaan. Het leven, dames en heren. De verkoper haalt zijn schouders op, kijkt omhoog naar de lucht, raapt zijn moed bijeen en slaat de ogen neer voor nog een passant: een allochtoon. Toeval, het maakt niet uit wie hem langsgaat. Merkwaardig beeld toch. Ik zou een krant van die stakker moeten kopen. Mijn zoontje holt me vooruit richting hertenkamp, ik kijk aldoor achterom. De verkoper staat er nog: een autochtoon wordt genegeerd door passerende immigranten op glanzend schoeisel. Blijven staan inboorling, we komen zo terug. Eerst nog wat kiezels in het water gooien. Vindt mijn zoontje leuk. Dan nog een rondje door het winkelcentrum. IJsje eten. Waarde: een krant. En de verlegen verkoper vergeten. Tegen de avond ga ik terug, zonder mijn zoontje. Krantje kopen. Maar de verlegen verkoper is afgelost door een collega met talent en succes. Deze gun ik mijn laatste centen niet. Waar is de bescheidene gebleven? Hoe ver kom je met bescheidenheid? Je kunt onvergetelijk worden. Dat in elk geval.
Het Yournael van Cyberney werd in april 2000 onder aanvoering van Alfred Birney gelanceerd en verscheen wekelijks tot aan de boekenweek in maart 2001. Ruim 60 afleverigen van Cyberney (Alfred Birney), Frans Lopulalan, Joyce Bloem, Maureen Birney, Widjajanti Dharmowijono, Guno Jones, Esther Captain en Anyes lieten zien dat er nog veel onbesproken was en is in de Nederlandse taal, juist door hen die een mengcultuur in zich dragen. Het Yournael van Cyberney & Co bracht artikelen en verhalen rond literatuur, kunst, cultuur, fotografie, emancipatie en uitgeverspolitiek in het labyrint van mengculturen in binnen- en buitenland. De bijdragen van Alfred Birney verschenen bewerkt en gebundeld met ander proza in een eenmalige uitgave als alternatief boekenweekgeschenk en tegelijk als feestbundel ter ere van het 25-jarig jubileum van Uitgeverij In de Knipscheer. Bestel het boek hier!
